Málörvun fyrir ung börn - Nokkrar hugmyndir

Notist í samræmi við aldur og þroska barnsins

Byggja upp orðaforða:

■ Nota almennt stuttar setningar við barnið og kveða skýrt að hverju orði.

■ Nefna heiti hluta og atburða sem koma fyrir í daglegum samskiptum við barnið.

■ Herma eftir barninu stök orð og setningar, með hvetjandi áherslu og leiðréttum framburði.

■ Hlusta á barnið og svara því þegar segir eitthvað, örva þannig málnotkun þess.

■ Gefa barninu tíma þegar það sýnir viðleitni til að tala. Veita því hrós og hvatningu.

■ Skoða myndir með barninu. Nota einfaldar myndabækur eða myndaspjöld með 1 – 4
myndum, t.d. úr Lottó-spilum. Í upphafi getur reynst vel að nota ljósmyndir af fólki, dýrum eða hlutum sem barnið þekkir. Þegar geta barnsins eykst má nota bækur með meiri fjölda mynda (t.d. Orðabelg).

• Stoppa við hverja mynd, benda á og nefna. Reyna svo að láta barnið benda á mynd semspurt er um (t.d. hvar er kisan?), vera þá fyrst bara með eina mynd á blaðsíðu en svo má
láta barnið velja rétta mynd af 2 eða fleiri. Nota handstýringu ef barnið þarf hjálp við að benda með vísifingri.

• Reyna að láta barnið sjálft nefna myndirnar eða hvað er að gerast, spyrja t.d.: hver er
þetta, hvað heitir þetta, hvað segir/gerir þessi, hvað er þessi að gera?


Ý
ta undir hlustun

■ Lesa einfaldar bækur fyrir barnið.

■ Hlusta á barnaefni af hljóðsnældum eða diskum, t.d. leikrit og söng.

■ Hlusta/horfa á gott íslenskt barnaefni af myndbandsspólum, stoppa svo við og ræða hvað
sáum við, hvað var að gerast.

■ Syngja fyrir barnið (barnagælur, vísur)

■ Hlusta á snældur þar sem mismunandi tegundir hljóða koma fyrir, spyrja barnið hvað var
þetta, hver gerir svona hljóð?


Almennt

■ Fara í söng- og hreyfileiki með barninu.

■ Æfa orð, andlitsglennur, hljóðamyndun og ýmis orð í leik fyrir framan spegil.

■ Æfa andlitsvöðva með því að sjúga og blása í gegn um rör. T.d. er hægt að búa til leik eða
keppni við að blása borðtenniskúlum í mark. Einnig að blása sápukúlur.

■ Nota sjónræna hjálp meðfram orðum, s.s. bendingar, hluti, myndir, eða önnur tákn sem
barnið getur skilið. Þetta getur líka gagnast við að ná og viðhalda athygli barnsins.

■ Leiðrétta ekki á neikvæðum nótum. Hefja leiðréttingu orðs á já ... og endurtaka orðið svo
rétt með áherslu. Ekki er gott að byrja leiðréttingu á að segja nei ...

■ Hafa í huga að gera ekki meiri kröfur til skilnings en barnið ræður við.

■ Örva úthald barnsins með því að gefa því verkefni sem hafa skýrt upphaf og skýran endi,
leggja áherslu á að klára og umbuna síðan fyrir. Hafa fyrst stutt verkefni og pásur á milli, lengja smám saman vinnutímann eftir því sem geta barnsins og úthald eykst.

■ Ýta undir fjölbreytni í leik og verkefnavinnu, t.d. að byggja saman úr kubbum (t.d.
trékubbum), teikna, lita, mála og fara í spil sem hæfa þroska barnsins.

■ Ýta almennt undir eftirhermu, að gera til skiptis (fyrst ég, svo þú og fyrst þú, svo ég),
herma hljóð, hreyfingar, athafnir eftir hvort öðru.